Najpierw zalecenia z Twojego szpitala

Każda operacja przebiega trochę inaczej. Lekarz, który Cię operował, określa, jak możesz obciążać nogę, jak długo używać kul, jak dbać o ranę i jakie leki przyjmować — w tym leki przeciwzakrzepowe. Te zalecenia mają pierwszeństwo przed każdą ogólną radą, także przed tym artykułem.

Na pierwszą wizytę przygotuj kartę wypisową i zestaw ćwiczeń ze szpitala, jeśli go masz. Od nich zaczynamy plan.

Co mówią wytyczne

Wytyczne NICE zalecają rozpoczęcie rehabilitacji w dniu operacji, a najpóźniej w ciągu 24 godzin. [1]

Wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Fizjoterapii z 2026 roku zalecają po wymianie stawu kolanowego ćwiczenia zakresu ruchu, stopniowany trening siły, chłodzenie i ułożenie nogi w uniesieniu w pierwszym okresie po operacji oraz terapię prowadzoną pod kontrolą fizjoterapeuty. Nie zalecają rutynowego stosowania ortez ani szyn do zwiększania zakresu ruchu, a szyny do ciągłego ruchu biernego (CPM) przy typowym przebiegu po operacji nie zalecają wcale. [2]

W badaniach analizowanych przez NICE ćwiczenia wykonywane samodzielnie, z dobrym instruktażem, dawały po wymianie kolana wyniki podobne do ćwiczeń nadzorowanych. [3] Dlatego tak ważny jest jasny plan i regularna kontrola postępów.

Pierwsze dni w domu

  • Bezpieczne mieszkanie: usuń luźne dywaniki, zostaw światło na nocną drogę do łazienki, ustaw najpotrzebniejsze rzeczy na wysokości rąk.
  • Poruszanie się z kulami według zaleceń ze szpitala — po płaskim, po schodach, przy wstawaniu z łóżka i krzesła.
  • Chłodzenie i ułożenie nogi w uniesieniu, żeby ograniczyć ból i obrzęk — tak, jak zalecono Ci w szpitalu.
  • Ćwiczenia zginania i prostowania kolana. Oba kierunki są potrzebne: wyprost do chodu, zgięcie do wstawania, siadania i schodów.
  • Krótkie, częste spacery po mieszkaniu zamiast jednego długiego.

Kolejne tygodnie

Gdy rana się goi, a chód z kulami jest pewny, przesuwamy akcent na siłę. Trening mięśni ud i pośladków jest podstawą — od niego zależy, jak wstajesz z krzesła, jak pokonujesz schody i jak długo możesz iść. [2]

Obciążenie zwiększamy stopniowo. Dobieramy je tak, żeby ból i obrzęk po ćwiczeniach nie narastały i nie utrzymywały się do następnego dnia. [4]

Do planu dochodzą ćwiczenia równowagi i chodu: stanie na jednej nodze przy oparciu, wchodzenie na stopień, zmiany kierunku. Ćwiczymy w Twoim mieszkaniu, na Twoich schodach — tam, gdzie te umiejętności będą potrzebne.

Około szóstego tygodnia

Według informacji NHS po około sześciu tygodniach wiele osób próbuje chodzić bez kul, jeśli czuje się na to gotowych. [5]

NHS podaje też, że do prowadzenia samochodu po całkowitej wymianie stawu kolanowego wraca się najwcześniej po sześciu tygodniach — po upewnieniu się u lekarza, że to bezpieczne. Przez pierwsze trzy miesiące warto unikać podnoszenia i przenoszenia ciężkich rzeczy, a powrót do pracy zależy od jej rodzaju. [5]

To orientacyjne ramy, a nie termin, który trzeba zmieścić. Tempo zależy od stanu przed operacją, przebiegu zabiegu i regularności ćwiczeń. Na wizytach mierzymy zakres ruchu i siłę, więc widzisz, jak zmienia się wynik.

Pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawia się:

  • pulsujący albo kurczowy ból nogi, zwłaszcza łydki,
  • gorączka, uczucie gorąca, zimna albo dreszcze,
  • wyciek albo ropa z rany,
  • zaczerwienienie, tkliwość, obrzęk lub ból kolana, które nie mijają albo się nasilają.

Ból i obrzęk nogi razem z dusznością albo bólem w klatce piersiowej — dzwoń pod 112. [6]