Sobotni poranek

Sobota, buty przy drzwiach i znajome pytanie, czy tym razem uda się wyjść dalej niż do sklepu. Plecy po nocy jeszcze sztywne, kolano po operacji dalej doskwiera, a w głowie to samo: „a jeśli się nie uda?”. Spokojnie. Nikt tu nie liczy kilometrów. Na pierwszy raz wystarczy kilka minut nad jeziorem, o ile lekarz pozwala na spacery. A w Kartuzach da się ułożyć dzień według własnych sił, jak z menu: jezioro rano, pętla przez las, basen po południu. Wybierasz tyle, ile chcesz.

Zanim zawiążesz buty, pięć rzeczy wartych wiedzy. To wskazówki ogólne, a nie plan dla Ciebie:

  • Po operacji stawu pierwszeństwo mają zalecenia lekarza, który Cię operował. Dotyczą też dystansu.
  • Wysiłek warto dawkować tak, żeby ból i obrzęk po spacerze nie narastały i nie utrzymywały się do następnego dnia. Tak dobiera się obciążenie po wymianie stawu kolanowego. [1] Przy innych dolegliwościach to rozsądna zasada ostrożności, a nie wytyczna.
  • Warto nosić stabilne obuwie z zakrytą piętą i iść spokojnie. Upadki były najczęstszą pojedynczą przyczyną zwichnięć po operacji biodra, odpowiadały za mniej więcej co czwarte. [2]
  • Przy bólu krzyża przegląd badań i wytycznych wskazuje, że warto wrócić do zwykłej aktywności i ćwiczyć, a spacer jest taką aktywnością. [3]
  • Sam spacer nie zastępuje ćwiczeń równowagi, bo nie wiadomo, czy same spacery zmniejszają liczbę upadków. [4]

Szerzej: po endoprotezie kolana, po endoprotezie biodra, ból pleców i ćwiczenia równowagi w domu.

Ławka Asesora i bulwar nad jeziorem

Zaczynasz od Ławki Asesora, punktu widokowego na początku bulwaru nad Jeziorem Karczemnym. Z centrum to trzy minuty autem ulicą Chmieleńską w stronę Kosów, więc dojazd nie jest żadną wyprawą. Boisz się wzniesienia? Początek bulwaru rzeczywiście leży na niewielkim wzniesieniu, ale wchodzisz na nie własnym tempem, a na górze czeka widok na jezioro i ciąg pieszo-rowerowy wzdłuż brzegu. Dzielisz go z rowerzystami, więc po drodze rozglądasz się nie tylko za widokami.

Boisz się, że zabraknie sił? Na pierwszy raz możesz przejść tylko kawałek i wrócić tą samą drogą. Jeśli ból zacznie narastać, zawracasz i nikt Ci tego nie wypomni.

Od Ławki w las

Czy wiesz, że z tej jednej ławki ruszają aż trzy trasy? Dwie gminne trasy nordic walking, czyli marsz z kijkami, zajmują według gminy około 2 h każda. Zielona pętla wokół Kartuz, którą opisuje regionalna organizacja turystyczna, trwa około 1,5 h i w około 95% biegnie drogami leśnymi i polnymi, po pagórkach. Nie jest dla wózków.

Boisz się, że dwie godziny to za dużo? Nie musisz iść do końca. Trasy zaczynają się przy Ławce, więc możesz przejść pierwszy kawałek i wrócić tą samą drogą albo podzielić marsz na odcinki z przerwami. To dystans dla osób, które chodzą pewnie i po operacji mają na to zgodę lekarza. Pagórki zielonej pętli dadzą kolanom więcej pracy niż bulwar, dlatego na pierwsze wyjście wystarczy krótka wersja. Na leśnych i polnych drogach pewniej idzie się w towarzystwie.

Drugie jezioro i dach kolegiaty

Gdy zechcesz zmienić otoczenie, czeka drugie jezioro, Klasztorne Małe, z własną promenadą. Boisz się, że trasa będzie za trudna albo że nie będzie gdzie odpocząć? Spokojnie. Nie ma tu schodów, a ławek jest dużo. To nie egzamin, a gdyby nogi miały dość, można zawrócić albo wybrać inny odcinek.

A skoro jesteśmy w mieście zakonników: barokowy dach tutejszej kolegiaty ma kształt wieka trumny i ma symbolizować życie zakonne, wyrażone hasłem „memento mori”. Budowę zespołu poklasztornego zaczęto w 1381 r. z inicjatywy gdańskiego patrycjusza Jana Thiergarta, a dziś latem odbywa się tam Kartuski Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej. Warto się tu zatrzymać, zadrzeć głowę i zrobić sobie chwilę przerwy.

Po południu do wody

Dzień kończy się w wodzie. Pływalnia Neczk przy ul. Mściwoja II 4 ma basen 25 m z sześcioma torami, a obok saunę suchą i parową, jacuzzi, siłownię i zajęcia aqua aerobiku. O harmonogram zajęć warto zapytać w pływalni, pod numerem 58 681 04 54.

Boisz się, że po operacji woda to już nie dla Ciebie? Woda może być dla Ciebie, ale po operacji o wejściu do wody decyduje lekarz, który Cię operował. Warto go zapytać, czy rana jest na to gotowa. Sauna i jacuzzi to osobne pytanie do lekarza. Na basenie podłoga bywa mokra i śliska, więc przydadzą się obuwie basenowe i, jeśli jest, poręcz. Układ schodów przy wejściu do wody zobaczysz na miejscu.

Gdy będziesz chcieć więcej i gdy zrobi się szaro

Czy wiesz, że niebieski Szlak Kartuski zaczyna się w Trójmieście, a kończy w Kartuzach? Przez gminę prowadzi też czerwony Szlak Kaszubski. To zaproszenie na dłuższe wyprawy, a na początek wystarczy pojedynczy fragment.

A gdy za oknem szaro, zostają zajęcia. Uniwersytet Trzeciego Wieku przy Kartuskim Centrum Kultury ma w ofercie wykłady, pilates, zumba gold, taniec liniowy, angielski i teatr, a sekretariat odbiera od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30–15:30 pod numerem 58 681 29 39. Klub Senior+ przy ul. Gdańskiej 15 to gimnastyka, zajęcia sportowo-rekreacyjne i terapia zajęciowa. O aktualne terminy warto zapytać pod numerem 58 681 30 78.

Boisz się, że nie nadążysz w grupie? Warto powiedzieć osobie prowadzącej, co Ci dolega albo po jakiej operacji wracasz do ruchu, a osoba prowadząca może dobrać ćwiczenia albo pokazać prostszy wariant. Zajęcia w grupie nie zastępują planu dobranego do Ciebie. Jeśli ćwiczenie nasila ból, warto je przerwać i dać znać na zajęciach.

Jezioro rano, pętla przez las, basen po południu. Pierwszy krok jest krótki: wyjdź z domu i ruszaj do Ławki Asesora.

Najpierw do lekarza, jeśli:

  • po operacji stawu pojawia się pulsujący albo kurczowy ból nogi, zwłaszcza łydki,
  • po operacji stawu masz gorączkę, dreszcze, wyciek z rany albo zaczerwienienie i obrzęk, które nie mijają,
  • ból krzyża jest silny, zaczął się nagle albo nasila się w nocy i nie ustępuje w spoczynku,
  • po upadku coś Cię boli albo niepokoi, upadki się powtarzają albo boisz się chodzić.

Ból i obrzęk nogi razem z dusznością albo bólem w klatce piersiowej, drętwienie lub osłabienie obu nóg, kłopoty z oddawaniem moczu lub stolca, a także upadek z możliwym urazem głowy, szyi, pleców lub biodra: dzwoń pod 112. [5][6][7]